Suspiria (1977, Dario Argento)
êtalir hafa sŽrh¾ft sig ’ vissum
gerðum kvikmynda og margir kannast við ’tšlsku ep’k-myndirnar og
spaghetti vestra. En þeir
hafa einnig verið duglegir við svokallaðar Giallo myndir, sem eru
af ýmsum gerðum en innihalda yfirleitt meira en l’tið af
bl—ði. Þessi st’ll er
að miklu leiti fundinn upp af Mario Bava sem nœ ’ seinni t’ð
þykir merkilegur frumkvšðull ‡ sviði hryllingsmyndarinnar og þ‡
sŽrstaklega ’ myndatšku og litanotkun.
ç s’num t’ma þ—tti hann —merkilegur stœd’—vinnuhestur sem var oft
l‡tinn kl‡ra myndir sem gengu illa og var hvergi getið sem leikstj—ra
þeirra mynda. En hnas eigin
myndir urðu flj—tt afar vins¾lar, ekki s’st œt ‡ alþj—ðlega markaðnum
og þar sem ’talski markaðurinn var ’ l¾gð s‡u þeir t¾kif¾ri
til fjšldaframleiðslu.
Einn af mšrgum sem fylgdu ’
f—tspor Bava var Dario Argento sem þ—tti mikið efni strax eftir
fyrstu mynd s’na, The Bird With the Crystal Plumage (1970). Einkenni hans eru mšgnuð sporskot
(e.: Tracking Shot), langar tškur, einstšk og afar dýnam’sk litanotkun
og gr’ðarlega st’lf¾rð morð sem minna ekki s’ður ‡ dansverk en
hrottalegar bl—ðsœthellingar.
Suspiria hefur mjšg oft verið
kallað meistaraverk Argento og er sennilega hans þekktasta verk. Hœn er l’ka eina Argento myndin sem
h¾gt er að segja að hafi hlotið nokkurs konar virðingarstimpil,
sem g¾ti verið ‡st¾ða þess að hœn var svo gott sem eina mynd
hans sem var ekki bšnnuð undir hinum margfr¾gu Video Nasty lšgum, sem giltu
’ Bretlandi fr‡ 1984-2002.
Ofbeldið ’ henni eiga l’ka mun minna heima ’ heiminum sem við
þekkjum en ’ šðrum myndum hans sem g¾ti haft ‡hrif l’ka. Rauns¾ið er þ— ’ b‡ðum
tilfellum l’tið sem ekkert.
En Suspiria er mun meira en bara
ofbeldis- og hryllingsverk.
Það eru varla til myndir með jafn —venjulegum og einstškum
sviðsmyndum og litanotkunin ’ henni er engu l’k. Það er ekki œt af engu að þessi mynd er
oft notuð til að kenna myndatškumšnnum hvernig eigi að nota liti,
lj—s og skugga.
Kinof’ll r‡ðleggur:
Dario Argento:
The Bird with the Crystal Plumage
(1970)
The Cat oÕNine Tails (1971)
Tenebrae (1982)
Profondo Rosso / Deep Red (1975)
Phantom of The Opera (1998)
Masters of Horror (2
þ¾ttir):
Jenifer
(2005)
Pelts
(2006)
Mario Bava:
I Vampiri (1956)
Mask of the Demon / Black Sunday
(1960)
The Evil Eye / The Girl Who Knew
too Much (1963)
Three Faces of Fear (1963)
The Body and the Whip (1963)
Blood and Black Lace (1964)
Rabid Dogs (1974)
NB: Allar myndir Mario Bava hafa fjšlmarga titla, svo við
r‡ðleggjum IMDb sem hj‡lpart¾ki.
Nornir:
Constantine (2004)
Cry of the Banshee (1970)
The Masque of the Red Death
(1964)
RosemaryÕs Baby (1968)
The Witches of Eastwick (1987)
Witchfinder General (1968)
Ballet:
Billy Elliot (2000)
The Red Shoes (1948)