The Killer (John Woo, 1989)

 

Myndin er tileinkuð Martin Scorsese og er kl‡rlega innbl‡sin af Le Samurai (1967) eftir Jean-Pierre Melville. Melville er ’ miklu upp‡haldi Woo og er mikið um v’sanir ’ verk hans ’ myndum Woo. Fleiri ‡hrifavalda kennir einnig ’ the Killer, sem d¾mi m‡ nefna Sam Peckinpah (Wild Bunch), Don Siegel (Dirty Harry) og Walter Hill (The Driver) og jafnvel, merkilegt nokk, ’ mel—dršmu Douglas Sirk.  Titill myndarinnar ‡ kant—nsku er bl—ðsœthellingar tveggja hetja sem m‡ vera meira lýsandi en umtalsvert —girnilegri titill.

 

John Woo og Chow Yun-Fat hšfðu ‡samt framleiðandanum Tsui Hark ‡ður gert Òbyss—Ó hasarmynd (hin ‡g¾ta A Better Tomorrow) en hŽr var um algjšrlega annan hlut að r¾ða.  Þetta var að miklu leiti ’ fyrsta skipti þar sem djœp pers—nuskšpun er notuð ’ mynd af þessu tagi, auk þess er myndin ’ raun mel—drama ’ hasarmyndarbœningi. HŽr ‡ st—ran þ‡tt sœ staðreynd að vins¾lustu myndir leikstj—rans ‡ður voru gjarnan gamanmyndir og stjarnan hafði lengst af starfað ’ sj—nvarpi og r—manst’kum myndum.

 

Sj—nr¾n st’lbršgð eru mjšg einkennandi fyrir myndir John Woo og eru vel þekkt enda hefur þeim b—kstaflega verið r¾nt af mšrgum, mšrgum šðrum og eru orðin standard ’ hasarmyndum ’ dag. Þv’ er kannski erfiðara að meta hversu byltingakenndur þessi st’ll var ‡ s’num t’ma. Þ— er enginn sem notar þennan st’l markvissar eða betur en hann sj‡lfur. St’llin er auðþekkjanlegur, h¾gmyndir, šfgakenndar bardagasenur, litanotkun, sviðsmyndir og notkun ‡ rými. St’ll hans að šðru leiti er einnig mjšg einkennandi. John Woo er kristinn og hefur sterkar trœarskoðanir. Það er mikill (beinn og —beinn) trœarlegur symbolismi ’ myndinni. Hann hefur l’tinn ‡huga ‡ rauns¾islegri framsetningu bardaga- og dramasena en er þeim mun meira fyrir —perukennda framsetningu.  En f‡tt er honum meira umhugað um en samskipti milli karlmanna (oft andst¾ðupšr) og heiður, sem er mjšg r’kt m—t’f ’ verkum hans. Margir vilja lesa sambandið milli aðalpers—nanna sem samkynhneigt, en aðrir sem samband byggt ‡  heiðri. Myndin og vangaveltur hennar um heiður minna tšluvert ‡ klass’skar samœr¾jamyndir.

Myndin gekk gr’ðarlega vel v’ðs vegar um heim og —l af sŽr nýtt form af hasarmynd sem margir hafa s’ðar tileinkað sŽr. M‡ þar benda ‡ þ‡ fŽlaga Quentin Tarantino og Robert Rodriguez.  B¾ði John Woo og Chow Yun-Fat hafa flutt til Hollywood en að okkar d—mi ekki enn n‡ð sšmu v’ddum og ’ Hong Kong.

 

Kinof’ll r‡ðleggur:

 

John Woo

A Better Tomorrow (1986)

Bullet in the Head (1990)

Hard Boiled (1992)

Face/off (1998)

 

Chow Yun-Fat

A Better Tomorrow (1986)

City on Fire (1987)

Hard Boiled (1992)

Anna & the King (1999)

Crouching Tiger, Hidden Dragon (2000)

 

Jean-Pierre Melville

Bob Le Flambeur (1955)

Le Samurai (1967)

Le Cercle Rouge (1970)

Un Flic (1972)

 

Martin Scorsese

Mean Streets (1973)

Taxi Driver (1976)

 

Sam Peckinpah

Ride the High Country (1962)

The Wild Bunch (1969)

Pat Garrett and Billy the Kid (1973)

Cross of Iron (1977)

 

Walter Hill

The Driver (1978)

48 hours (1982)

 

Don Siegel

The Killers (1964)

Dirty Harry (1971)

 

Douglas Sirk

All that Heaven Allows (1956)

Written in the Wind (1956)

Imitation of Life (1959)

 

Quentin Tarantino

Reservoir Dogs (1992)

Pulp Fiction (1994)

True Romance (1993, handrit)

Jackie Brown (1997)

Kill Bill vol. 1 (2003)

Kill Bill vol. 2 (2004)

 

Robert Rodrigeuz

El Mariachi (1992)

Desperado (1995)

Once upon a Time in Mexico (2003)

Sin City (2005)

 

 

Throne of blood (Akira Kurosawa, 1957)

 

Myndin er staðf¾rsla ‡ Shakespeare verkinu Macbeth. Hœn er fyrsta af þremur myndum Kurosawa eftir leikverkum Shakespeare (hinar eru: The Bad Sleep Well byggð ‡ Hamlet og Ran byggð ‡ LŽ konungi). Myndin þykir almennt bera af ’ kvikmyndauppf¾rslum ‡ Macbeth og Shakespeare yfirleitt.

Sšguþr‡ðurinn er einfaldaður l’tillega og nokkrum pers—num eytt œt, það er ’ raun merkilegt hversu auðveldlega tekst til með að staðf¾ra verkið til Japans ‡ miðšldum. Kurosawa beitir v’ðkunnum st’lbršgðum s’num. Hann setur t’ma sšgunnar mjšg vel upp m.a. með st’lf¾rðum bœningum og leikmyndum. Myndatakan er eins og ’ šðrum myndum hans gl¾sileg og m‡ þar sŽrstaklega benda ‡ hasarsenur og linsunotkun. Eins og ’ mšrgum šðrum myndum s’num notar hann veður sem fr‡sagnart¾ki. ê Jidai-geki (sšgulegum myndum) s’num l¾tur hann leikarana leika ’ noh st’l sem var leikhœs yfirstŽttanna ’ Japan til forna. Þess vegna finnst mšrgum leikur ’ samurai-myndum vera ýktur, en er ’ raun bara leikst’ll.

Aðalhlutverkið, Washizu, leikur Toshiro Mifune sem var upp‡haldsleikari Kurosawa og þeir stšrfuðu saman ’ n¾rri 20 ‡r ’ einu gjšfulasta samstarfi milli leikstj—ra og leikara sem minnir t.d. ‡ samstarf Scorsese og De Niro. Throne of blood n¾r dramat’sku h‡marki ’ lokakaflanum ’ v’ðfr¾gri (og st—rh¾ttulegri) šrvasenu. Þessi sena segir margt um rauns¾is‡r‡ttu Kurosawa og hugrekki Mifune.

òr myndinni m‡ lesa ‡leitnar vangaveltur um eðli g—ðs og ills og hvað rekur annars heiðvirðan mann til illverka, og hvernig šrlšg geta eyðilagt heiðursmann. Þegar hšfð er ’ huga n‡l¾gð myndarinnar við seinni heimstyrjšldina er h¾gt að ’mynda sŽr Washizu sem pers—nu sem ‡ skilið samœð, ekki að maður sj‡i hann sem illmenni. Myndin hefur svartsýna heimsmynd þar sem f—lk er gjarnt til sj‡lfseyðileggingar. Það sýnir mikinn styrk Kurosawa að hann getur falið þennan efnivið inn ’ ¾vintýramynd.

 

kinof’ll r‡ðleggur:

 

Akira Kurosawa:

Drunken Angel (1948)

Stray Dog (1949)

Rashomon (1950)

Scandal (1950)

The Idiot (1951)

Ikiru (1952)

Seven Samurai (1954)

I Live in Fear (1956)

The lower depths (1957)

The Hidden fortress (1958)

The bad sleep well (1960)

Yoijimbo (1961)

Sanjuro (1962)

High and low (1963)

Red beard (1965)

Dodes«ka-den (1970)

Derzu Uzala (1974)

Kagemusha (1980)

Ran (1985)

 

Toshiro Mifune:

Allar að ofan, til og með Red Beard, utan Ikiru

The Life of O-Haru (1952)

Miyamoto Musashi (1954)

The Sword of doom (1966)

(Samurai) Rebellion (1967)

Hell in the Pacific (1968)

 

Masaki Kobayashi:

Harakiri (1962)

Kwaidan (1964)

 

Samur¾jamyndir:

47 Ronin (1941-42)

Shogun assassin (1980)

Zatoichi (1963)

Zatoichi (2002)

Zatoichi meets Yoijimbo (1965)

Ghost dog: the way of the samurai (1999)

The Twilight Samurai (2002)

 

Shakespeare:

Hamlet (Olivier)

Henry V (Olivier)

Henry V (Branagh)

Macbeth (Polanski)

Macbeth (Welles)

Othello (Welles)

Richard III (Olivier)

Chimes at midnight (Welles, 1964)

Forbidden Planet (1956)

Rosencrantz & Guildenstern- are dead (1990)

Shakespeare in love (1998)

West side story (1961)

Romeo + Juliet (1997)