Punktar fyrir Rififi

 

ÉEða eins og hœn hŽt ’ upphafi Du Rififi chez les Hommes, er byggð ‡ sk‡ldsšgu eftir Auguste le Breton sem lŽt eins og einn af eigin karakterum og gekk ¾vinlega með byssu ‡ sŽr.  Myndin er gerð af Jules Dassin, f¾ddur 1911 og ennþ‡ ‡ l’fi.  Hann er Bandar’kjamaður þ— nafnið virki franskt.  Hann var við að verða st—rt nafn ’ Hollywood, bœinn að gera nokkrar klass’skar myndir hj‡ Fox og upphafsmaður st’ls sem oft hefur verið kallaður Docu-Noir, þegar hann var settur ‡ svarta listann eftir að leikstj—rinn Edward Dmytryk nefndi hann við yfirheyrslur og varð að flýja til Evr—pu.  Hann var n¾rri farinn ‡ hausinn þegar hann fŽkk þetta verkefni sem hann vildi fyrst ekki taka að sŽr.  En þessi mynd þykir klass’k ’ dag og hann fŽkk verðlaun ‡ Cannes fyrir bestu leikstj—rn, auk þess sem hann gerði fjšlda g—ðra mynda og lifði ‡g¾tu l’fi eftir það.  Hann er l’ka ’ mjšg t‡knr¾nu hlutverki sem Cesar ’ myndinni.  Takið eftir hvernig það hlutverk er endurskrifað til að segja sšgu Dassin sj‡lfs.

 

Myndin hefur satt að segja ekki merkilega sšgu og sšguþr‡ðurinn ¾tti að vera s¾milega kunnuglegur fyrir alla sem hafa stœderað r‡nsmyndir.  En þetta skiptir hreinlega engu m‡li, þv’ andrœmsloft og t¾knileg atriði myndarinnar r‡ða algjšrlega ferðinni.  Myndin hefur klass’ska þ¾tti r‡nsmynda eins og heiður og br¾ðralag gl¾pamanna, fagmennsku atvinnuþj—fsins og algjšrt vantraust ‡ konum.  Myndatakan og lýsingin er framœrskarandi og hlj—ðnotkunin er st—rkostleg.  Þetta ‡ sŽrstaklega við ’ langfr¾gustu senunni, sj‡lfu r‡ninu.  Þv’ atriðið hefur verið svo gott sem algjšrlega stolið margoft.  R‡nið tekur n¾r h‡lft’ma og er framkv¾mt ’ þšgn fr‡ upphafi til enda.  Hver einasta hreyfing er œthugsuð og allar aðgerðir eru rauns¾ar.  Myndin var bšnnuð ’ Mex’k— þv’ að minnsta kosti fimm r‡n voru framkv¾md alveg eins.  T—lin eru hversdagsleg, ekki h‡t¾knileg eins og maður sŽr ’ dag.  Þarna eru atvinnumenn að verki.

 

Kinof’ll R‡ðleggur:

 

Jules Dassin:

Brute Force (1947)

The Naked Seat (1948)

Thieves Highway (1949)

Night and the City (1950)

Never on Sunday (1960)

Topkapi (1964)

 

R‡n:

The Asphalt Jungle (1950)

Bob le Flambeur (1955)

Bottle Rocket (1995)

Le Cercle Rouge (1970)

City on Fire (1987)

Fantomas (1913-1914)

The Italian Job (1969)

The Killing (1956)

OceanÕs 11 (1960)

OceanÕs Eleven (2001)

Reservoir Dogs (1992)

Ronin (1998)