I
have no control over this, this evil thing inside of me, the fire, the voices,
the torment!
M er og
verður eitt mesta afrek kvikmyndasšgunnar. Hœn er b¾ði listr¾nt afrek og spennandi, heillandi
saga. Samþ¾tting listr¾nnar
leikstj—rnar, kvikmyndatšku og klippingar er n¾rri einstšk. Leikararnir standa sig allir vel, en
Peter Lorre ‡ hreinan leiksigur ’ hlutverki barnamorðingjans. Þetta er ’ eina skipti sem
Kinof’ll finnur fyrir sterkri samœð með pers—nu
barnamorðingja.
Hlj—ðnotkun ’ myndinni er einnig afar merkileg en þetta er
meðal fyrstu þýsku hlj—ðmyndanna (sœ fyrsta var hin afar
‡g¾ta Der Blaue Engel e. Josef Von
Sternberg og myndin gerði Marlene Dietrich að alþj—ðlegri
stjšrnu) og Fritz Lang notar þessa nýju fr‡sagnaraðferð ‡
afar nýst‡rlegan h‡tt og m‡ með sanni segja að hann hafi
verið flj—tur að tileinka sŽr eiginleika t¾kninnar.
Þ—
að myndin hafi sterka fr‡sšgn r‡ðg‡tunnar og fjalli um leit að
morðingja, þ‡ verður einnig að hugsa til þess hvar og
hven¾r hœn er gerð: Undir lok
Weimar lýðveldisins. ç
þessum t’ma eru þj—ðverjar ‡ barmi þess að kj—sa
nasistaflokkinn til valda eftir kreppu og —ðaverðb—lgu fr‡ lokum Fyrri
Heimsstyrjaldarinnar.
Það m‡ segja að ’ Þýskalandi hafi verið
tvš valdakerfi, þ.e.a.s. rŽttkjšrin stj—rn annars vegar og nasistaflokkurinn
hins vegar. Þ— nasistar f‡i
ekki beint hlutverk ’ M, þ‡ er n¾rvera þeirra greinileg, þv’
morðinginn er eltur af b¾ði hefðbundnu rŽttarkerfi og s’ðan
algjšrlega hliðst¾ðu en šfugsnœnu rŽttarkerfi gl¾pamanna.
Fritz
Lang s‡ sŽr ekki v¾rt ’ Þýskandi eftir M, hann flœði til
Bandar’kjanna og ‡tti þar afar fars¾lan feril og gerði fjšlda
merkilegra mynda. Kona hans og
helsti samstarfsaðili, Thea Von Harbou studdi hins vegar nasista og varð
eftir.