ÒIÕve never seen a woman who was more a manÓ

 

Johnny Guitar er meðal —venjulegri mynda sem komu fr‡ Hollywood ‡ klass’ska t’manum, en hann er reyndar það að l’ða undir lok þegar hœn kemur ‡ sj—narsviðið.  Stœd’—kerfið er að miklu leiti hrunið og McCarthyisminn og svarti listinn sv’fa yfir šllu.  Nicholas Ray er mjšg —venjulegur leikstj—ri, hann er vinstrisinnaður og starfar ’ raun œt fyrir kerfið.  Myndir hans fjalla gjarnan um fullvaxta ÒbšrnÓ sem þurfa að klj‡st við ofbeldið innra með sŽr.  Francois Truffaut hyllti hann mikið og notaði sem d¾mi um Auteur eða kvikmyndahšfund ‡ þeim t’ma sem hugmyndir um að leikstj—rinn v¾ri aðaldrifkraftur kvikmyndarinnar voru að n‡ f—tfestu.

 

Hann var meistari ’ notkun breiðtjaldsins og lita.  Þ— að Johnny Guitar sŽ gerð ’ gamla hlutfallinu 1,37:1 voru myndir hans eftir það ’ Cinemascope (2,55:1).  En Johnny Guitar er kannski langbesta d¾mið um litanotkun hj‡ NR.  Hann notar mikið af gr¾num, brœnum og rauðum og spilar svart ‡ m—ti hv’tu, en það er varla til bl‡tt ’ þessum heimi.  Sviðsmyndirnar eru viljandi afar gervilegar og flest umhverfin eru —n‡ttœruleg.  Besta d¾mið er fossinn sem b—faflokkurinn notar til að komast ‡ felustað sinn.  Hann er eins og beint œr ¾vintýri.

 

Johnny Guitar er eins —hefðbundinn vestri og h¾gt er að hugsa sŽr.  Hefðir formsins eru brotnar niður eða snœið við.  Hefðbundna karlpers—nan er kona (Joan Crawford) og hefðbundna kvenhlutverkið er karl (Sterling Hayden).  Þessi kynjaviðsnœningur gildir l’ka um andst¾ðingana.  Melodramat’skur sšguþr‡ðurinn gengur eins og langt og þorandi getur talist og fyrir þ‡ sem sj‡ ekki að það er algjšrlega með r‡ðum gert g¾ti hann talist hreinlega hl¾gilegur. Klass’ski ‡starþr’hyrningurinn er ’ raun ferhyrndur.  Margir hafa lesið myndina sem femin’ska og sem ‡deilu ‡  McCarthyismann.

 

Leikaravalið hj‡ Nicholas Ray er einnig afar ‡hugavert og ekki laust við það sem kalla m¾tti niðurrifshœmor.  John Carradine, þekktastur sem gl¾simenni ’ B-vestrum og hryllingsmyndum er s—pari, Ward Bond leikur skerfarann sem vill samt hengja alla ‡n d—ms (h¾gt er að lesa það sem skot ‡ að hann var þekktur stuðningsmaður McCarthyisma), velþekktir vestraleikarar leika h‡lfgerða trœða og r—mant’sku karlhetjurnar eru komnar ‡ miðjan aldur og ekki gl¾silegustu fulltrœar karlþj—ðarinnar ’ ofan‡lag.  ÒHetjanÓ finnur ekki innri frið fyrr en hann h¾ttir að vera friðarsinnaður.  En ekkert toppar Mercedes McCambridge og Joan Crawford sem hatramma andst¾ðinga.  Þ¾r þurftu l’tið að leika andœð s’na ‡ hvor annari, sem var mjšg raunveruleg.  Joan Crawford var fullkomlega lj—st að hœn var að leika það sem venjulega v¾ri aðalkarlhlutverkið, heimtaði það meira að segja og handritið var umritað með það ’ huga. Það er þessi kynjaviðsnœningur sem gerir þessa mynd —þ¾gilega fyrir suma, hann leifir leikstj—ranum að gera allt mjšg Òover-the-topÓ.

 

 

 

 

 

 

 

 

Kinof’ll r‡ðleggur:

 

Nicholas Ray:

They Live By Night (1948)

Knock on Any Door (1949)

In a Lonely Place (1950)

Rebel Without a Cause (1955)

Bigger Than Life (1956)

King of Kings (1961)

 

Joan Crawford:

The Unknown (1927)

Grand Hotel (1932)

The Women (1939)

Mildred Pierce (1945)

Humoresque (1946)

What Ever Happened to Baby Jane (1962)

 

Sterling Hayden:

The Asphalt Jungle (1950)

Crime Wave (1954)

The Killing (1956)

Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb (1964)

The Godfather (1972)

The Long Goodbye (1973)

1900 (1977)

Nine to Five (1980)